رد هدایت الهی
مجموعه‌ای از آیه‌ها دربارهٔ رد پیام خدا، بهانه‌های کافران و بی‌حاصلی ثروت دنیوی‌شان.
- 37
- آیه
- 37
- مکی
- 0
- مدنی
- 0.92
- هم‌بستگی
هم‌بستگی یعنی این آیه‌ها چقدر به مرکز گروه شبیه‌اند، از ۰ تا ۱. این مقدار نسبتاً سست است: این گروه کمتر از بیشتر گروه‌ها به هم پیوسته است.
آیه‌ها
به ترتیب نزدیکی به مرکز گروه.
فَمَآ أَغْنَىٰ عَنْهُم مَّا كَانُوا۟ يَكْسِبُونَ
و آنچه را به دست آورده بودند، آنها را از عذاب الهی نجات نداد!
وَمَا هُوَ بِقَوْلِ شَاعِرٍ قَلِيلًا مَّا تُؤْمِنُونَ
و گفته شاعری نیست، امّا کمتر ایمان می‌آورید!
قَدْ كَانَتْ ءَايَٰتِى تُتْلَىٰ عَلَيْكُمْ فَكُنتُمْ عَلَىٰٓ أَعْقَٰبِكُمْ تَنكِصُونَ
(آیا فراموش کرده‌اید که) در گذشته آیات من پیوسته بر شما خوانده می‌شد؛ امّا شما اعراض کرده به عقب بازمی‌گشتید؟!
وَمَا يُغْنِى عَنْهُ مَالُهُۥٓ إِذَا تَرَدَّىٰٓ
و در آن هنگام که (در جهنّم) سقوط می‌کند، اموالش به حال او سودی نخواهد داشت!
كَانُوا۟ قَلِيلًا مِّنَ ٱلَّيْلِ مَا يَهْجَعُونَ
آنها کمی از شب را می‌خوابیدند،
ٱنظُرْ كَيْفَ ضَرَبُوا۟ لَكَ ٱلْأَمْثَالَ فَضَلُّوا۟ فَلَا يَسْتَطِيعُونَ سَبِيلًا
ببین چگونه برای تو مثلها زدند! در نتیجه گمراه شدند، و نمی‌توانند راه حق را پیدا کنند.
ٱنظُرْ كَيْفَ ضَرَبُوا۟ لَكَ ٱلْأَمْثَٰلَ فَضَلُّوا۟ فَلَا يَسْتَطِيعُونَ سَبِيلًا
ببین چگونه برای تو مثلها زدند و گمراه شدند، آن گونه که قدرت پیدا کردن راه را ندارند!
وَلَا بِقَوْلِ كَاهِنٍ قَلِيلًا مَّا تَذَكَّرُونَ
و نه گفته کاهنی، هر چند کمتر متذکّر می‌شوید!
مَآ أَغْنَىٰ عَنْهُم مَّا كَانُوا۟ يُمَتَّعُونَ
این تمتع و بهره‌گیری از دنیا برای آنها سودی نخواهد داشت!
فَهَلْ تَرَىٰ لَهُم مِّنۢ بَاقِيَةٍ
آیا کسی از آنها را باقی می‌بینی؟!
وَإِنَّهُۥ لِحُبِّ ٱلْخَيْرِ لَشَدِيدٌ
و او علاقه شدید به مال دارد!
إِنَّهُمْ كَانُوا۟ قَبْلَ ذَٰلِكَ مُتْرَفِينَ
آنها پیش از این (در عالم دنیا) مست و مغرور نعمت بودند،
وَجَمَعَ فَأَوْعَىٰٓ
و (همچنین آنها که) اموال را جمع و ذخیره کردند!
فَلَيْسَ لَهُ ٱلْيَوْمَ هَٰهُنَا حَمِيمٌ
از این رو امروز هم در اینجا یار مهربانی ندارد،
أَمْ تَسْـَٔلُهُمْ أَجْرًا فَهُم مِّن مَّغْرَمٍ مُّثْقَلُونَ
یا اینکه تو از آنها مُزدی می‌طلبی که پرداختش برای آنها سنگین است؟!
لَّا يُسْمِنُ وَلَا يُغْنِى مِن جُوعٍ
غذایی که نه آنها را فربه می‌کند و نه از گرسنگی می‌رهاند!
يَقُولُ أَهْلَكْتُ مَالًا لُّبَدًا
می‌گوید: «مال زیادی را (در کارهای خیر) نابود کرده‌ام!»
لَّا ظَلِيلٍ وَلَا يُغْنِى مِنَ ٱللَّهَبِ
سایه‌ای که نه آرامبخش است و نه از شعله‌های آتش جلوگیری می‌کند!
أُو۟لَٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ خَسِرُوٓا۟ أَنفُسَهُمْ وَضَلَّ عَنْهُم مَّا كَانُوا۟ يَفْتَرُونَ
آنان کسانی هستند که سرمایه وجود خود را از دست داده‌اند؛ و تمام معبودهای دروغین از نظرشان گم شدند...
قَدْ قَالَهَا ٱلَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ فَمَآ أَغْنَىٰ عَنْهُم مَّا كَانُوا۟ يَكْسِبُونَ
این سخن را کسانی که قبل از آنها بودند نیز گفتند، ولی آنچه را به دست می‌آوردند برای آنها سودی نداشت!
يَتَوَٰرَىٰ مِنَ ٱلْقَوْمِ مِن سُوٓءِ مَا بُشِّرَ بِهِۦٓ أَيُمْسِكُهُۥ عَلَىٰ هُونٍ أَمْ يَدُسُّهُۥ فِى ٱلتُّرَابِ أَلَا سَآءَ مَا يَحْكُمُونَ
بخاطر بشارت بدی که به او داده شده، از قوم و قبیله خود متواری می‌گردد؛ (و نمی‌داند) آیا او را با قبول ننگ نگهدارد، یا در خاک پنهانش کند؟! چه بد حکم می‌کنند!
وَلَا يَحُضُّ عَلَىٰ طَعَامِ ٱلْمِسْكِينِ
و هرگز مردم را بر اطعام مستمندان تشویق نمی‌نمود؛
أَمَدَّكُم بِأَنْعَٰمٍ وَبَنِينَ
شما را به چهارپایان و نیز پسران (لایق و برومند) امداد فرموده؛
وَلَمْ نَكُ نُطْعِمُ ٱلْمِسْكِينَ
و اطعام مستمند نمی‌کردیم،
وَتُحِبُّونَ ٱلْمَالَ حُبًّا جَمًّا
و مال و ثروت را بسیار دوست دارید (و بخاطر آن گناهان زیادی مرتکب می‌شوید)!
مَا كَذَبَ ٱلْفُؤَادُ مَا رَأَىٰٓ
قلب (پاک او) در آنچه دید هرگز دروغ نگفت.
مَآ أَغْنَىٰ عَنِّى مَالِيَهْ
مال و ثروتم هرگز مرا بی‌نیاز نکرد،
عَلَىٰٓ أَن نُّبَدِّلَ خَيْرًا مِّنْهُمْ وَمَا نَحْنُ بِمَسْبُوقِينَ
که جای آنان را به کسانی بدهیم که از آنها بهترند؛ و ما هرگز مغلوب نخواهیم شد!
وَيَمْنَعُونَ ٱلْمَاعُونَ
و دیگران را از وسایل ضروری زندگی منع می‌نمایند!
فَوَقَعَ ٱلْحَقُّ وَبَطَلَ مَا كَانُوا۟ يَعْمَلُونَ
(در این هنگام،) حق آشکار شد؛ و آنچه آنها ساخته بودند، باطل گشت.
فَلَمْ يَزِدْهُمْ دُعَآءِىٓ إِلَّا فِرَارًا
امّا دعوت من چیزی جز فرار از حقّ بر آنان نیفزود!
يَحْسَبُ أَنَّ مَالَهُۥٓ أَخْلَدَهُۥ
او گمان می‌کند که اموالش او را جاودانه می‌سازد!
مَّتَٰعًا لَّكُمْ وَلِأَنْعَٰمِكُمْ
تا وسیله‌ای برای بهره‌گیری شما و چهارپایانتان باشد!
وَأَعْطَىٰ قَلِيلًا وَأَكْدَىٰٓ
و کمی عطا کرد، و از بیشتر امساک نمود!
كُلُوا۟ وَٱشْرَبُوا۟ هَنِيٓـًٔۢا بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ
بخورید و بنوشید گوارا، اینها در برابر اعمالی است که انجام می‌دادید!
كَأَنَّهُنَّ بَيْضٌ مَّكْنُونٌ
گویی از (لطافت و سفیدی) همچون تخم‌مرغهایی هستند که (در زیر بال و پر مرغ) پنهان مانده (و دست انسانی هرگز آن را لمس نکرده است)!
أَنِ ٱغْدُوا۟ عَلَىٰ حَرْثِكُمْ إِن كُنتُمْ صَٰرِمِينَ
که بسوی کشتزار و باغ خود حرکت کنید اگر قصد چیدن میوه‌ها را دارید!
جای آن در کتاب
این آیه‌ها در سراسر کتاب، به ترتیب مصحف. بیشترشان در الحاقة جای دارند.
نمودار پراکندگی آیه‌های این موضوع در سراسر کتاب، به ترتیب خوانش.
چه لحنی دارد
در برابر کل کتاب سنجیده شده؛ آنچه اهمیت دارد همان تفاوت است.
رحمت چه اندازه پررنگ است
داوری چه اندازه پررنگ است
چه اندازه دستور می‌دهد به‌جای توصیف
چه اندازه به فراسوی این زندگی اشاره دارد
آیه چه اندازه مثبت حس می‌شود
زبان چه اندازه پرشور است
خط کم‌رنگ در هر نوار، میانگین کل کتاب برای آن کانال است.
همسایه‌های این پهنه
گروه‌هایی که از نظر معنا از همه به این پهنه نزدیک‌ترند.