الصافات
- 37:1
وَٱلصَّٰٓفَّٰتِ صَفًّا
By those [angels] lined up in rows
سوگند به (فرشتگان) صفکشیده (و منظّم)
- 37:2
فَٱلزَّٰجِرَٰتِ زَجْرًا
And those who drive [the clouds]
و به نهیکنندگان و (بازدارندگان)
- 37:3
فَٱلتَّٰلِيَٰتِ ذِكْرًا
And those who recite the message,
و تلاوتکنندگان پیاپی آیات الهی...
- 37:4
إِنَّ إِلَٰهَكُمْ لَوَٰحِدٌ
Indeed, your God is One,
که معبود شما یگانه است؛
- 37:5
رَّبُّ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا وَرَبُّ ٱلْمَشَٰرِقِ
Lord of the heavens and the earth and that between them and Lord of the sunrises.
پروردگار آسمانها و زمین و آنچه میان آنهاست، و پروردگار مشرقها!
- 37:6
إِنَّا زَيَّنَّا ٱلسَّمَآءَ ٱلدُّنْيَا بِزِينَةٍ ٱلْكَوَاكِبِ
Indeed, We have adorned the nearest heaven with an adornment of stars
ما آسمان نزدیک [= پایین] را با ستارگان آراستیم،
- 37:7
وَحِفْظًا مِّن كُلِّ شَيْطَٰنٍ مَّارِدٍ
And as protection against every rebellious devil
تا آن را از هر شیطان خبیثی حفظ کنیم!
- 37:8
لَّا يَسَّمَّعُونَ إِلَى ٱلْمَلَإِ ٱلْأَعْلَىٰ وَيُقْذَفُونَ مِن كُلِّ جَانِبٍ
[So] they may not listen to the exalted assembly [of angels] and are pelted from every side,
آنها نمیتوانند به (سخنان) فرشتگان عالم بالا گوش فرادهند، (و هرگاه چنین کنند) از هر سو هدف قرارمیگیرند!
- 37:9
دُحُورًا وَلَهُمْ عَذَابٌ وَاصِبٌ
Repelled; and for them is a constant punishment,
آنها به شدّت به عقب رانده میشوند؛ و برای آنان مجازاتی دائم است!
- 37:10
إِلَّا مَنْ خَطِفَ ٱلْخَطْفَةَ فَأَتْبَعَهُۥ شِهَابٌ ثَاقِبٌ
Except one who snatches [some words] by theft, but they are pursued by a burning flame, piercing [in brightness].
مگر آنها که در لحظهای کوتاه برای استراق سمع به آسمان نزدیک شوند، که «شهاب ثاقب» آنها را تعقیب میکند!
- 37:11
فَٱسْتَفْتِهِمْ أَهُمْ أَشَدُّ خَلْقًا أَم مَّنْ خَلَقْنَآ إِنَّا خَلَقْنَٰهُم مِّن طِينٍ لَّازِبٍۭ
Then inquire of them, [O Muhammad], "Are they a stronger [or more difficult] creation or those [others] We have created?" Indeed, We created men from sticky clay.
از آنان بپرس: «آیا آفرینش (و معاد) آنان سختتر است یا آفرینش فرشتگان (و آسمانها و زمین)؟! ما آنان را از گل چسبندهای آفریدیم!
- 37:12
بَلْ عَجِبْتَ وَيَسْخَرُونَ
But you wonder, while they mock,
تو از انکارشان تعجّب میکنی، ولی آنها مسخره میکنند!
- 37:13
وَإِذَا ذُكِّرُوا۟ لَا يَذْكُرُونَ
And when they are reminded, they remember not.
و هنگامی که به آنان تذکّر داده شود، هرگز متذکّر نمیشوند!
- 37:14
وَإِذَا رَأَوْا۟ ءَايَةً يَسْتَسْخِرُونَ
And when they see a sign, they ridicule
و هنگامی که معجزهای را ببینند، دیگران را نیز به استهزا دعوت میکنند!
- 37:15
وَقَالُوٓا۟ إِنْ هَٰذَآ إِلَّا سِحْرٌ مُّبِينٌ
And say, "This is not but obvious magic.
و میگویند: «این فقط سحری آشکار است!
- 37:16
أَءِذَا مِتْنَا وَكُنَّا تُرَابًا وَعِظَٰمًا أَءِنَّا لَمَبْعُوثُونَ
When we have died and become dust and bones, are we indeed to be resurrected?
آیا هنگامی که ما مُردیم و به خاک و استخوان مبدّل شدیم، بار دیگر برانگیخته خواهیم شد؟!
- 37:17
أَوَءَابَآؤُنَا ٱلْأَوَّلُونَ
And our forefathers [as well]?"
یا پدران نخستین ما (بازمیگردند)؟!»
- 37:18
قُلْ نَعَمْ وَأَنتُمْ دَٰخِرُونَ
Say, "Yes, and you will be [rendered] contemptible."
بگو: «آری، همه شما زنده میشوید در حالی که خوار و کوچک خواهید بود!
- 37:19
فَإِنَّمَا هِىَ زَجْرَةٌ وَٰحِدَةٌ فَإِذَا هُمْ يَنظُرُونَ
It will be only one shout, and at once they will be observing.
تنها یک صیحه عظیم واقع میشود، ناگهان همه (از قبرها برمیخیزند و) نگاه میکنند!
- 37:20
وَقَالُوا۟ يَٰوَيْلَنَا هَٰذَا يَوْمُ ٱلدِّينِ
They will say, "O woe to us! This is the Day of Recompense."
و میگویند: «ای وای بر ما، این روز جزاست!»
- 37:21
هَٰذَا يَوْمُ ٱلْفَصْلِ ٱلَّذِى كُنتُم بِهِۦ تُكَذِّبُونَ
[They will be told], "This is the Day of Judgement which you used to deny."
(آری) این همان روز جدایی (حقّ از باطل) است که شما آن را تکذیب میکردید!
- 37:22
ٱحْشُرُوا۟ ٱلَّذِينَ ظَلَمُوا۟ وَأَزْوَٰجَهُمْ وَمَا كَانُوا۟ يَعْبُدُونَ
[The angels will be ordered], "Gather those who committed wrong, their kinds, and what they used to worship
(در این هنگام به فرشتگان دستور داده میشود:) ظالمان و همردیفانشان و آنچه را میپرستیدند...
- 37:23
مِن دُونِ ٱللَّهِ فَٱهْدُوهُمْ إِلَىٰ صِرَٰطِ ٱلْجَحِيمِ
Other than Allah, and guide them to the path of Hellfire
(آری آنچه را) جز خدا میپرستیدند جمع کنید و بسوی راه دوزخ هدایتشان کنید!
- 37:24
وَقِفُوهُمْ إِنَّهُم مَّسْـُٔولُونَ
And stop them; indeed, they are to be questioned."
آنها را نگهدارید که باید بازپرسی شوند!
- 37:25
مَا لَكُمْ لَا تَنَاصَرُونَ
[They will be asked], "What is [wrong] with you? Why do you not help each other?"
شما را چه شده که از هم یاری نمیطلبید؟!
- 37:26
بَلْ هُمُ ٱلْيَوْمَ مُسْتَسْلِمُونَ
But they, that Day, are in surrender.
ولی آنان در آن روز تسلیم قدرت خداوندند!
- 37:27
وَأَقْبَلَ بَعْضُهُمْ عَلَىٰ بَعْضٍ يَتَسَآءَلُونَ
And they will approach one another blaming each other.
(و در این حال) رو به یکدیگر کرده و از هم میپرسند...
- 37:28
قَالُوٓا۟ إِنَّكُمْ كُنتُمْ تَأْتُونَنَا عَنِ ٱلْيَمِينِ
They will say, "Indeed, you used to come at us from the right."
گروهی (میگویند: «شما رهبران گمراهی بودید که به ظاهر) از طریق خیرخواهی و نیکی وارد شدید امّا جز فریب چیزی در کارتان نبود)!»
- 37:29
قَالُوا۟ بَل لَّمْ تَكُونُوا۟ مُؤْمِنِينَ
The oppressors will say, "Rather, you [yourselves] were not believers,
(آنها در جواب) میگویند: «شما خودتان اهل ایمان نبودید (تقصیر ما چیست)؟!
- 37:30
وَمَا كَانَ لَنَا عَلَيْكُم مِّن سُلْطَٰنٍۭ بَلْ كُنتُمْ قَوْمًا طَٰغِينَ
And we had over you no authority, but you were a transgressing people.
ما هیچ گونه سلطهای بر شما نداشتیم، بلکه شما خود قومی طغیانگر بودید!
- 37:31
فَحَقَّ عَلَيْنَا قَوْلُ رَبِّنَآ إِنَّا لَذَآئِقُونَ
So the word of our Lord has come into effect upon us; indeed, we will taste [punishment].
اکنون فرمان پروردگارمان بر همه ما مسلّم شده، و همگی از عذاب او میچشیم!
- 37:32
فَأَغْوَيْنَٰكُمْ إِنَّا كُنَّا غَٰوِينَ
And we led you to deviation; indeed, we were deviators."
ما شما را گمراه کردیم، همان گونه که خود گمراه بودیم!
- 37:33
فَإِنَّهُمْ يَوْمَئِذٍ فِى ٱلْعَذَابِ مُشْتَرِكُونَ
So indeed they, that Day, will be sharing in the punishment.
(آری) همه آنها [= پیشوایان و پیروان گمراه] در آن روز در عذاب الهی مشترکند!
- 37:34
إِنَّا كَذَٰلِكَ نَفْعَلُ بِٱلْمُجْرِمِينَ
Indeed, that is how We deal with the criminals.
ما این گونه با مجرمان رفتار میکنیم!
- 37:35
إِنَّهُمْ كَانُوٓا۟ إِذَا قِيلَ لَهُمْ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا ٱللَّهُ يَسْتَكْبِرُونَ
Indeed they, when it was said to them, "There is no deity but Allah," were arrogant
چرا که وقتی به آنها گفته میشد: «معبودی جز خدا وجود ندارد»، تکبّر و سرکشی میکردند...
- 37:36
وَيَقُولُونَ أَئِنَّا لَتَارِكُوٓا۟ ءَالِهَتِنَا لِشَاعِرٍ مَّجْنُونٍۭ
And were saying, "Are we to leave our gods for a mad poet?"
و پیوسته میگفتند: «آیا ما معبودان خود را بخاطر شاعری دیوانه رها کنیم؟!»
- 37:37
بَلْ جَآءَ بِٱلْحَقِّ وَصَدَّقَ ٱلْمُرْسَلِينَ
Rather, the Prophet has come with the truth and confirmed the [previous] messengers.
چنین نیست، او حقّ را آورده و پیامبران پیشین را تصدیق کرده است!
- 37:38
إِنَّكُمْ لَذَآئِقُوا۟ ٱلْعَذَابِ ٱلْأَلِيمِ
Indeed, you [disbelievers] will be tasters of the painful punishment,
اما شما (مستکبران کوردل) بطور مسلّم عذاب دردناک (الهی) را خواهید چشید!
- 37:39
وَمَا تُجْزَوْنَ إِلَّا مَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ
And you will not be recompensed except for what you used to do -
و جز به آنچه انجام میدادید کیفر داده نمیشوید،
- 37:40
إِلَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلْمُخْلَصِينَ
But not the chosen servants of Allah.
جز بندگان مخلص خدا (که از این کیفرها برکنارند)!
- 37:41
أُو۟لَٰٓئِكَ لَهُمْ رِزْقٌ مَّعْلُومٌ
Those will have a provision determined -
برای آنان [= بندگان مخلص] روزی معیّن و ویژهای است،
- 37:42
فَوَٰكِهُ وَهُم مُّكْرَمُونَ
Fruits; and they will be honored
میوهها (ی گوناگون پر ارزش)، و آنها گرامی داشته میشوند...
- 37:43
فِى جَنَّٰتِ ٱلنَّعِيمِ
In gardens of pleasure
در باغهای پر نعمت بهشت؛
- 37:44
عَلَىٰ سُرُرٍ مُّتَقَٰبِلِينَ
On thrones facing one another.
در حالی که بر تختها رو به روی یکدیگر تکیه زدهاند،
- 37:45
يُطَافُ عَلَيْهِم بِكَأْسٍ مِّن مَّعِينٍۭ
There will be circulated among them a cup [of wine] from a flowing spring,
و گرداگردشان قدحهای لبریز از شراب طهور را میگردانند؛
- 37:46
بَيْضَآءَ لَذَّةٍ لِّلشَّٰرِبِينَ
White and delicious to the drinkers;
شرابی سفید و درخشنده، و لذّتبخش برای نوشندگان؛
- 37:47
لَا فِيهَا غَوْلٌ وَلَا هُمْ عَنْهَا يُنزَفُونَ
No bad effect is there in it, nor from it will they be intoxicated.
شرابی که نه در آن مایه تباهی عقل است و نه از آن مست میشوند!
- 37:48
وَعِندَهُمْ قَٰصِرَٰتُ ٱلطَّرْفِ عِينٌ
And with them will be women limiting [their] glances, with large, [beautiful] eyes,
و نزد آنها همسرانی زیبا چشم است که جز به شوهران خود عشق نمیورزند.
- 37:49
كَأَنَّهُنَّ بَيْضٌ مَّكْنُونٌ
As if they were [delicate] eggs, well-protected.
گویی از (لطافت و سفیدی) همچون تخممرغهایی هستند که (در زیر بال و پر مرغ) پنهان مانده (و دست انسانی هرگز آن را لمس نکرده است)!
- 37:50
فَأَقْبَلَ بَعْضُهُمْ عَلَىٰ بَعْضٍ يَتَسَآءَلُونَ
And they will approach one another, inquiring of each other.
(در حالی که آنها غرق گفتگو هستند) بعضی رو به بعضی دیگر کرده میپرسند...
- 37:51
قَالَ قَآئِلٌ مِّنْهُمْ إِنِّى كَانَ لِى قَرِينٌ
A speaker among them will say, "Indeed, I had a companion [on earth]
کسی از آنها میگوید: «من همنشینی داشتم...
- 37:52
يَقُولُ أَءِنَّكَ لَمِنَ ٱلْمُصَدِّقِينَ
Who would say, 'Are you indeed of those who believe
که پیوسته میگفت: آیا (به راستی) تو این سخن را باور کردهای...
- 37:53
أَءِذَا مِتْنَا وَكُنَّا تُرَابًا وَعِظَٰمًا أَءِنَّا لَمَدِينُونَ
That when we have died and become dust and bones, we will indeed be recompensed?'"
که وقتی ما مُردیم و به خاک و استخوان مبدّل شدیم، (بار دیگر) زنده میشویم و جزا داده خواهیم شد؟!»
- 37:54
قَالَ هَلْ أَنتُم مُّطَّلِعُونَ
He will say, "Would you [care to] look?"
(سپس) میگوید: «آیا شما میتوانید از او خبری بگیرید؟»
- 37:55
فَٱطَّلَعَ فَرَءَاهُ فِى سَوَآءِ ٱلْجَحِيمِ
And he will look and see him in the midst of the Hellfire.
اینجاست که نگاهی میکند، ناگهان او را در میان دوزخ میبیند.
- 37:56
قَالَ تَٱللَّهِ إِن كِدتَّ لَتُرْدِينِ
He will say, "By Allah, you almost ruined me.
میگوید: «به خدا سوگند نزدیک بود مرا (نیز) به هلاکت بکشانی!
- 37:57
وَلَوْلَا نِعْمَةُ رَبِّى لَكُنتُ مِنَ ٱلْمُحْضَرِينَ
If not for the favor of my Lord, I would have been of those brought in [to Hell].
و اگر نعمت پروردگارم نبود، من نیز از احضارشدگان (در دوزخ) بودم!
- 37:58
أَفَمَا نَحْنُ بِمَيِّتِينَ
Then, are we not to die
(سپس به یاران خود میگوید: ای دوستان!) آیا ما هرگز نمیمیریم (و در بهشت جاودانه خواهیم بود)،
- 37:59
إِلَّا مَوْتَتَنَا ٱلْأُولَىٰ وَمَا نَحْنُ بِمُعَذَّبِينَ
Except for our first death, and we will not be punished?"
و جز همان مرگ اول، مرگی به سراغ ما نخواهد آمد، و ما هرگز عذاب نخواهیم شد.
- 37:60
إِنَّ هَٰذَا لَهُوَ ٱلْفَوْزُ ٱلْعَظِيمُ
Indeed, this is the great attainment.
راستی این همان پیروزی بزرگ است!
- 37:61
لِمِثْلِ هَٰذَا فَلْيَعْمَلِ ٱلْعَٰمِلُونَ
For the like of this let the workers [on earth] work.
آری، برای مثل این، باید عملکنندگان عمل کنند!
- 37:62
أَذَٰلِكَ خَيْرٌ نُّزُلًا أَمْ شَجَرَةُ ٱلزَّقُّومِ
Is Paradise a better accommodation or the tree of zaqqum?
آیا این (نعمتهای جاویدان بهشتی) بهتر است یا درخت (نفرتانگیز) زقّوم؟!
- 37:63
إِنَّا جَعَلْنَٰهَا فِتْنَةً لِّلظَّٰلِمِينَ
Indeed, We have made it a torment for the wrongdoers.
ما آن را مایه درد و رنج ظالمان قرار دادیم!
- 37:64
إِنَّهَا شَجَرَةٌ تَخْرُجُ فِىٓ أَصْلِ ٱلْجَحِيمِ
Indeed, it is a tree issuing from the bottom of the Hellfire,
آن درختی است که از قعر جهنّم میروید!
- 37:65
طَلْعُهَا كَأَنَّهُۥ رُءُوسُ ٱلشَّيَٰطِينِ
Its emerging fruit as if it was heads of the devils.
شکوفه آن مانند سرهای شیاطین است!
- 37:66
فَإِنَّهُمْ لَءَاكِلُونَ مِنْهَا فَمَالِـُٔونَ مِنْهَا ٱلْبُطُونَ
And indeed, they will eat from it and fill with it their bellies.
آنها [= مجرمان] از آن میخورند و شکمها را از آن پر میکنند!
- 37:67
ثُمَّ إِنَّ لَهُمْ عَلَيْهَا لَشَوْبًا مِّنْ حَمِيمٍ
Then indeed, they will have after it a mixture of scalding water.
سپس روی آن آب داغ متعفّنی مینوشند!
- 37:68
ثُمَّ إِنَّ مَرْجِعَهُمْ لَإِلَى ٱلْجَحِيمِ
Then indeed, their return will be to the Hellfire.
سپس بازگشت آنها به سوی جهنّم است!
- 37:69
إِنَّهُمْ أَلْفَوْا۟ ءَابَآءَهُمْ ضَآلِّينَ
Indeed they found their fathers astray.
چرا که آنها پدران خود را گمراه یافتند،
- 37:70
فَهُمْ عَلَىٰٓ ءَاثَٰرِهِمْ يُهْرَعُونَ
So they hastened [to follow] in their footsteps.
با این حال به سرعت بدنبال آنان کشانده میشوند!
- 37:71
وَلَقَدْ ضَلَّ قَبْلَهُمْ أَكْثَرُ ٱلْأَوَّلِينَ
And there had already strayed before them most of the former peoples,
و قبل از آنها بیشتر پیشینیان (نیز) گمراه شدند!
- 37:72
وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا فِيهِم مُّنذِرِينَ
And We had already sent among them warners.
ما در میان آنها انذارکنندگانی فرستادیم،
- 37:73
فَٱنظُرْ كَيْفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلْمُنذَرِينَ
Then look how was the end of those who were warned -
ولی بنگر عاقبت انذارشوندگان چگونه بود!
- 37:74
إِلَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلْمُخْلَصِينَ
But not the chosen servants of Allah.
مگر بندگان مخلص خدا!
- 37:75
وَلَقَدْ نَادَىٰنَا نُوحٌ فَلَنِعْمَ ٱلْمُجِيبُونَ
And Noah had certainly called Us, and [We are] the best of responders.
و نوح، ما را خواند (و ما دعای او را اجابت کردیم)؛ و چه خوب اجابت کنندهای هستیم!
- 37:76
وَنَجَّيْنَٰهُ وَأَهْلَهُۥ مِنَ ٱلْكَرْبِ ٱلْعَظِيمِ
And We saved him and his family from the great affliction.
و او و خاندانش را از اندوه بزرگ رهایی بخشیدیم،
- 37:77
وَجَعَلْنَا ذُرِّيَّتَهُۥ هُمُ ٱلْبَاقِينَ
And We made his descendants those remaining [on the earth]
و فرزندانش را همان بازماندگان (روی زمین) قرار دادیم،
- 37:78
وَتَرَكْنَا عَلَيْهِ فِى ٱلْءَاخِرِينَ
And left for him [favorable mention] among later generations:
و نام نیک او را در میان امّتهای بعد باقی نهادیم.
- 37:79
سَلَٰمٌ عَلَىٰ نُوحٍ فِى ٱلْعَٰلَمِينَ
"Peace upon Noah among the worlds."
سلام بر نوح در میان جهانیان باد!
- 37:80
إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجْزِى ٱلْمُحْسِنِينَ
Indeed, We thus reward the doers of good.
ما این گونه نیکوکاران را پاداش میدهیم!
- 37:81
إِنَّهُۥ مِنْ عِبَادِنَا ٱلْمُؤْمِنِينَ
Indeed, he was of Our believing servants.
چرا که او از بندگان باایمان ما بود!
- 37:82
ثُمَّ أَغْرَقْنَا ٱلْءَاخَرِينَ
Then We drowned the disbelievers.
سپس دیگران [= دشمنان او] را غرق کردیم!
- 37:83
وَإِنَّ مِن شِيعَتِهِۦ لَإِبْرَٰهِيمَ
And indeed, among his kind was Abraham,
و از پیروان او ابراهیم بود؛
- 37:84
إِذْ جَآءَ رَبَّهُۥ بِقَلْبٍ سَلِيمٍ
When he came to his Lord with a sound heart
(به خاطر بیاور) هنگامی را که با قلب سلیم به پیشگاه پروردگارش آمد؛
- 37:85
إِذْ قَالَ لِأَبِيهِ وَقَوْمِهِۦ مَاذَا تَعْبُدُونَ
[And] when he said to his father and his people, "What do you worship?
هنگامی که به پدر و قومش گفت: «اینها چیست که میپرستید؟!
- 37:86
أَئِفْكًا ءَالِهَةً دُونَ ٱللَّهِ تُرِيدُونَ
Is it falsehood [as] gods other than Allah you desire?
آیا غیر از خدا به سراغ این معبودان دروغین میروید؟!
- 37:87
فَمَا ظَنُّكُم بِرَبِّ ٱلْعَٰلَمِينَ
Then what is your thought about the Lord of the worlds?"
شما درباره پروردگار عالمیان چه گمان میبرید؟!
- 37:88
فَنَظَرَ نَظْرَةً فِى ٱلنُّجُومِ
And he cast a look at the stars
(سپس) نگاهی به ستارگان افکند...
- 37:89
فَقَالَ إِنِّى سَقِيمٌ
And said, "Indeed, I am [about to be] ill."
و گفت: «من بیمارم (و با شما به مراسم جشن نمیآیم)!»
- 37:90
فَتَوَلَّوْا۟ عَنْهُ مُدْبِرِينَ
So they turned away from him, departing.
آنها از او روی برتافته و به او پشت کردند (و بسرعت دور شدند.)
- 37:91
فَرَاغَ إِلَىٰٓ ءَالِهَتِهِمْ فَقَالَ أَلَا تَأْكُلُونَ
Then he turned to their gods and said, "Do you not eat?
(او وارد بتخانه شد) مخفیانه نگاهی به معبودانشان کرد و از روی تمسخر گفت: «چرا (از این غذاها) نمیخورید؟!
- 37:92
مَا لَكُمْ لَا تَنطِقُونَ
What is [wrong] with you that you do not speak?"
(اصلاً) چرا سخن نمیگویید؟!»
- 37:93
فَرَاغَ عَلَيْهِمْ ضَرْبًۢا بِٱلْيَمِينِ
And he turned upon them a blow with [his] right hand.
سپس بسوی آنها رفت و ضربهای محکم با دست راست بر پیکر آنها فرود آورد (و جز بت بزرگ، همه را درهم شکست).
- 37:94
فَأَقْبَلُوٓا۟ إِلَيْهِ يَزِفُّونَ
Then the people came toward him, hastening.
آنها با سرعت به او روی آوردند.
- 37:95
قَالَ أَتَعْبُدُونَ مَا تَنْحِتُونَ
He said, "Do you worship that which you [yourselves] carve,
گفت: «آیا چیزی را میپرستید که با دست خود میتراشید؟!
- 37:96
وَٱللَّهُ خَلَقَكُمْ وَمَا تَعْمَلُونَ
While Allah created you and that which you do?"
با اینکه خداوند هم شما را آفریده و هم بتهایی که میسازید!»
- 37:97
قَالُوا۟ ٱبْنُوا۟ لَهُۥ بُنْيَٰنًا فَأَلْقُوهُ فِى ٱلْجَحِيمِ
They said, "Construct for him a furnace and throw him into the burning fire."
(بتپرستان) گفتند: «بنای مرتفعی برای او بسازید و او را در جهنّمی از آتش بیفکنید!»
- 37:98
فَأَرَادُوا۟ بِهِۦ كَيْدًا فَجَعَلْنَٰهُمُ ٱلْأَسْفَلِينَ
And they intended for him a plan, but We made them the most debased.
آنها طرحی برای نابودی ابراهیم ریخته بودند، ولی ما آنان را پست و مغلوب ساختیم!
- 37:99
وَقَالَ إِنِّى ذَاهِبٌ إِلَىٰ رَبِّى سَيَهْدِينِ
And [then] he said, "Indeed, I will go to [where I am ordered by] my Lord; He will guide me.
(او از این مهلکه بسلامت بیرون آمد) و گفت: «من به سوی پروردگارم میروم، او مرا هدایت خواهد کرد!
- 37:100
رَبِّ هَبْ لِى مِنَ ٱلصَّٰلِحِينَ
My Lord, grant me [a child] from among the righteous."
پروردگارا! به من از صالحان [= فرزندان صالح] ببخش!»
- 37:101
فَبَشَّرْنَٰهُ بِغُلَٰمٍ حَلِيمٍ
So We gave him good tidings of a forbearing boy.
ما او [= ابراهیم] را به نوجوانی بردبار و صبور بشارت دادیم!
- 37:102
فَلَمَّا بَلَغَ مَعَهُ ٱلسَّعْىَ قَالَ يَٰبُنَىَّ إِنِّىٓ أَرَىٰ فِى ٱلْمَنَامِ أَنِّىٓ أَذْبَحُكَ فَٱنظُرْ مَاذَا تَرَىٰ قَالَ يَٰٓأَبَتِ ٱفْعَلْ مَا تُؤْمَرُ سَتَجِدُنِىٓ إِن شَآءَ ٱللَّهُ مِنَ ٱلصَّٰبِرِينَ
And when he reached with him [the age of] exertion, he said, "O my son, indeed I have seen in a dream that I [must] sacrifice you, so see what you think." He said, "O my father, do as you are commanded. You will find me, if Allah wills, of the steadfast."
هنگامی که با او به مقام سعی و کوشش رسید، گفت: «پسرم! من در خواب دیدم که تو را ذبح میکنم، نظر تو چیست؟» گفت «پدرم! هر چه دستور داری اجرا کن، به خواست خدا مرا از صابران خواهی یافت!»
- 37:103
فَلَمَّآ أَسْلَمَا وَتَلَّهُۥ لِلْجَبِينِ
And when they had both submitted and he put him down upon his forehead,
هنگامی که هر دو تسلیم شدند و ابراهیم جبین او را بر خاک نهاد...
- 37:104
وَنَٰدَيْنَٰهُ أَن يَٰٓإِبْرَٰهِيمُ
We called to him, "O Abraham,
او را ندا دادیم که: «ای ابراهیم!
- 37:105
قَدْ صَدَّقْتَ ٱلرُّءْيَآ إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجْزِى ٱلْمُحْسِنِينَ
You have fulfilled the vision." Indeed, We thus reward the doers of good.
آن رؤیا را تحقق بخشیدی (و به مأموریت خود عمل کردی)!» ما این گونه، نیکوکاران را جزا میدهیم!
- 37:106
إِنَّ هَٰذَا لَهُوَ ٱلْبَلَٰٓؤُا۟ ٱلْمُبِينُ
Indeed, this was the clear trial.
این مسلّماً همان امتحان آشکار است!
- 37:107
وَفَدَيْنَٰهُ بِذِبْحٍ عَظِيمٍ
And We ransomed him with a great sacrifice,
ما ذبح عظیمی را فدای او کردیم،
- 37:108
وَتَرَكْنَا عَلَيْهِ فِى ٱلْءَاخِرِينَ
And We left for him [favorable mention] among later generations:
و نام نیک او را در امّتهای بعد باقی نهادیم!
- 37:109
سَلَٰمٌ عَلَىٰٓ إِبْرَٰهِيمَ
"Peace upon Abraham."
سلام بر ابراهیم!
- 37:110
كَذَٰلِكَ نَجْزِى ٱلْمُحْسِنِينَ
Indeed, We thus reward the doers of good.
این گونه نیکوکاران را پاداش میدهیم!
- 37:111
إِنَّهُۥ مِنْ عِبَادِنَا ٱلْمُؤْمِنِينَ
Indeed, he was of Our believing servants.
او از بندگان باایمان ما است!
- 37:112
وَبَشَّرْنَٰهُ بِإِسْحَٰقَ نَبِيًّا مِّنَ ٱلصَّٰلِحِينَ
And We gave him good tidings of Isaac, a prophet from among the righteous.
ما او را به اسحاق -پیامبری از شایستگان- بشارت دادیم!
- 37:113
وَبَٰرَكْنَا عَلَيْهِ وَعَلَىٰٓ إِسْحَٰقَ وَمِن ذُرِّيَّتِهِمَا مُحْسِنٌ وَظَالِمٌ لِّنَفْسِهِۦ مُبِينٌ
And We blessed him and Isaac. But among their descendants is the doer of good and the clearly unjust to himself.
ما به او و اسحاق برکت دادیم؛ و از دودمان آن دو، افرادی بودند نیکوکار و افرادی آشکارا به خود ستم کردند!
- 37:114
وَلَقَدْ مَنَنَّا عَلَىٰ مُوسَىٰ وَهَٰرُونَ
And We did certainly confer favor upon Moses and Aaron.
ما به موسی و هارون نعمت بخشیدیم!
- 37:115
وَنَجَّيْنَٰهُمَا وَقَوْمَهُمَا مِنَ ٱلْكَرْبِ ٱلْعَظِيمِ
And We saved them and their people from the great affliction,
و آن دو و قومشان را از اندوه بزرگ نجات دادیم!
- 37:116
وَنَصَرْنَٰهُمْ فَكَانُوا۟ هُمُ ٱلْغَٰلِبِينَ
And We supported them so it was they who overcame.
و آنها را یاری کردیم تا بر دشمنان خود پیروز شدند!
- 37:117
وَءَاتَيْنَٰهُمَا ٱلْكِتَٰبَ ٱلْمُسْتَبِينَ
And We gave them the explicit Scripture,
ما به آن دو، کتاب روشنگر دادیم،
- 37:118
وَهَدَيْنَٰهُمَا ٱلصِّرَٰطَ ٱلْمُسْتَقِيمَ
And We guided them on the straight path.
و آن دو را به راه راست هدایت نمودیم!
- 37:119
وَتَرَكْنَا عَلَيْهِمَا فِى ٱلْءَاخِرِينَ
And We left for them [favorable mention] among later generations:
و نام نیکشان را در اقوام بعد باقی گذاردیم!
- 37:120
سَلَٰمٌ عَلَىٰ مُوسَىٰ وَهَٰرُونَ
"Peace upon Moses and Aaron."
سلام بر موسی و هارون!
- 37:121
إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجْزِى ٱلْمُحْسِنِينَ
Indeed, We thus reward the doers of good.
ما این گونه نیکوکاران را پاداش میدهیم!
- 37:122
إِنَّهُمَا مِنْ عِبَادِنَا ٱلْمُؤْمِنِينَ
Indeed, they were of Our believing servants.
آن دو از بندگان مؤمن ما بودند!
- 37:123
وَإِنَّ إِلْيَاسَ لَمِنَ ٱلْمُرْسَلِينَ
And indeed, Elias was from among the messengers,
و الیاس از رسولان (ما) بود!
- 37:124
إِذْ قَالَ لِقَوْمِهِۦٓ أَلَا تَتَّقُونَ
When he said to his people, "Will you not fear Allah?
به خاطر بیاور هنگامی را که به قومش گفت: «آیا تقوا پیشه نمیکنید؟!
- 37:125
أَتَدْعُونَ بَعْلًا وَتَذَرُونَ أَحْسَنَ ٱلْخَٰلِقِينَ
Do you call upon Ba'l and leave the best of creators -
آیا بت «بعل» را میخوانید و بهترین آفریدگارها را رها میسازید؟!
- 37:126
ٱللَّهَ رَبَّكُمْ وَرَبَّ ءَابَآئِكُمُ ٱلْأَوَّلِينَ
Allah, your Lord and the Lord of your first forefathers?"
خدایی که پروردگار شما و پروردگار نیاکان شماست!»
- 37:127
فَكَذَّبُوهُ فَإِنَّهُمْ لَمُحْضَرُونَ
And they denied him, so indeed, they will be brought [for punishment],
امّا آنها او را تکذیب کردند؛ ولی به یقین همگی (در دادگاه عدل الهی) احضار میشوند!
- 37:128
إِلَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلْمُخْلَصِينَ
Except the chosen servants of Allah.
مگر بندگان مخلص خدا!
- 37:129
وَتَرَكْنَا عَلَيْهِ فِى ٱلْءَاخِرِينَ
And We left for him [favorable mention] among later generations:
ما نام نیک او را در میان امّتهای بعد باقی گذاردیم!
- 37:130
سَلَٰمٌ عَلَىٰٓ إِلْ يَاسِينَ
"Peace upon Elias."
سلام بر الیاسین!
- 37:131
إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجْزِى ٱلْمُحْسِنِينَ
Indeed, We thus reward the doers of good.
ما این گونه نیکوکاران را پاداش میدهیم!
- 37:132
إِنَّهُۥ مِنْ عِبَادِنَا ٱلْمُؤْمِنِينَ
Indeed, he was of Our believing servants.
او از بندگان مؤمن ما است!
- 37:133
وَإِنَّ لُوطًا لَّمِنَ ٱلْمُرْسَلِينَ
And indeed, Lot was among the messengers.
و لوط از رسولان (ما) است!
- 37:134
إِذْ نَجَّيْنَٰهُ وَأَهْلَهُۥٓ أَجْمَعِينَ
[So mention] when We saved him and his family, all,
و به خاطر بیاور زمانی را که او و خاندانش را همگی نجات دادیم،
- 37:135
إِلَّا عَجُوزًا فِى ٱلْغَٰبِرِينَ
Except his wife among those who remained [with the evildoers].
مگر پیرزنی که از بازماندگان بود (و به سرنوشت آنان گرفتار شد)!
- 37:136
ثُمَّ دَمَّرْنَا ٱلْءَاخَرِينَ
Then We destroyed the others.
سپس بقیه را نابود کردیم!
- 37:137
وَإِنَّكُمْ لَتَمُرُّونَ عَلَيْهِم مُّصْبِحِينَ
And indeed, you pass by them in the morning
و شما پیوسته صبحگاهان از کنار (ویرانههای شهرهای) آنها میگذرید...
- 37:138
وَبِٱلَّيْلِ أَفَلَا تَعْقِلُونَ
And at night. Then will you not use reason?
و (همچنین) شبانگاه؛ آیا نمیاندیشید؟!
- 37:139
وَإِنَّ يُونُسَ لَمِنَ ٱلْمُرْسَلِينَ
And indeed, Jonah was among the messengers.
و یونس از رسولان (ما) است!
- 37:140
إِذْ أَبَقَ إِلَى ٱلْفُلْكِ ٱلْمَشْحُونِ
[Mention] when he ran away to the laden ship.
به خاطر بیاور زمانی را که به سوی کشتی پر (از جمعیّت و بار) فرار کرد.
- 37:141
فَسَاهَمَ فَكَانَ مِنَ ٱلْمُدْحَضِينَ
And he drew lots and was among the losers.
و با آنها قرعه افکند، (و قرعه به نام او افتاد و) مغلوب شد!
- 37:142
فَٱلْتَقَمَهُ ٱلْحُوتُ وَهُوَ مُلِيمٌ
Then the fish swallowed him, while he was blameworthy.
(او را به دریا افکندند) و ماهی عظیمی او را بلعید، در حالی که مستحقّ سرزنش بود!
- 37:143
فَلَوْلَآ أَنَّهُۥ كَانَ مِنَ ٱلْمُسَبِّحِينَ
And had he not been of those who exalt Allah,
و اگر او از تسبیحکنندگان نبود...
- 37:144
لَلَبِثَ فِى بَطْنِهِۦٓ إِلَىٰ يَوْمِ يُبْعَثُونَ
He would have remained inside its belly until the Day they are resurrected.
تا روز قیامت در شکم ماهی میماند!
- 37:145
فَنَبَذْنَٰهُ بِٱلْعَرَآءِ وَهُوَ سَقِيمٌ
But We threw him onto the open shore while he was ill.
(به هر حال ما او را رهایی بخشیدیم و) او را در یک سرزمین خشک خالی از گیاه افکندیم در حالی که بیمار بود!
- 37:146
وَأَنۢبَتْنَا عَلَيْهِ شَجَرَةً مِّن يَقْطِينٍ
And We caused to grow over him a gourd vine.
و بوته کدوئی بر او رویاندیم (تا در سایه برگهای پهن و مرطوبش آرامش یابد)!
- 37:147
وَأَرْسَلْنَٰهُ إِلَىٰ مِا۟ئَةِ أَلْفٍ أَوْ يَزِيدُونَ
And We sent him to [his people of] a hundred thousand or more.
و او را به سوی جمعیّت یکصد هزار نفری -یا بیشتر- فرستادیم!
- 37:148
فَـَٔامَنُوا۟ فَمَتَّعْنَٰهُمْ إِلَىٰ حِينٍ
And they believed, so We gave them enjoyment [of life] for a time.
آنها ایمان آوردند، از این رو تا مدّت معلومی آنان را از مواهب زندگی بهرهمند ساختیم!
- 37:149
فَٱسْتَفْتِهِمْ أَلِرَبِّكَ ٱلْبَنَاتُ وَلَهُمُ ٱلْبَنُونَ
So inquire of them, [O Muhammad], "Does your Lord have daughters while they have sons?
از آنان بپرس: آیا پروردگارت دخترانی دارد و پسران از آن آنهاست؟!
- 37:150
أَمْ خَلَقْنَا ٱلْمَلَٰٓئِكَةَ إِنَٰثًا وَهُمْ شَٰهِدُونَ
Or did We create the angels as females while they were witnesses?"
آیا ما فرشتگان را مؤنث آفریدیم و آنها ناظر بودند؟!
- 37:151
أَلَآ إِنَّهُم مِّنْ إِفْكِهِمْ لَيَقُولُونَ
Unquestionably, it is out of their [invented] falsehood that they say,
بدانید آنها با این تهمت بزرگشان میگویند:
- 37:152
وَلَدَ ٱللَّهُ وَإِنَّهُمْ لَكَٰذِبُونَ
" Allah has begotten," and indeed, they are liars.
«خداوند فرزند آورده!» ولی آنها به یقین دروغ میگویند!
- 37:153
أَصْطَفَى ٱلْبَنَاتِ عَلَى ٱلْبَنِينَ
Has He chosen daughters over sons?
آیا دختران را بر پسران ترجیح داده است؟!
- 37:154
مَا لَكُمْ كَيْفَ تَحْكُمُونَ
What is [wrong] with you? How do you make judgement?
شما را چه شده است؟! چگونه حکم میکنید؟! (هیچ میفهمید چه میگویید؟!)
- 37:155
أَفَلَا تَذَكَّرُونَ
Then will you not be reminded?
آیا متذکّر نمیشوید؟!
- 37:156
أَمْ لَكُمْ سُلْطَٰنٌ مُّبِينٌ
Or do you have a clear authority?
یا شما دلیل روشنی در این باره دارید؟
- 37:157
فَأْتُوا۟ بِكِتَٰبِكُمْ إِن كُنتُمْ صَٰدِقِينَ
Then produce your scripture, if you should be truthful.
کتابتان را بیاورید اگر راست میگویید!
- 37:158
وَجَعَلُوا۟ بَيْنَهُۥ وَبَيْنَ ٱلْجِنَّةِ نَسَبًا وَلَقَدْ عَلِمَتِ ٱلْجِنَّةُ إِنَّهُمْ لَمُحْضَرُونَ
And they have claimed between Him and the jinn a lineage, but the jinn have already known that they [who made such claims] will be brought to [punishment].
آنها [= مشرکان] میان او [= خداوند] و جنّ، (خویشاوندی و) نسبتی قائل شدند؛ در حالی که جنّیان بخوبی میدانند که این بتپرستان در دادگاه الهی احضار میشوند!
- 37:159
سُبْحَٰنَ ٱللَّهِ عَمَّا يَصِفُونَ
Exalted is Allah above what they describe,
منزّه است خداوند از آنچه توصیف میکنند،
- 37:160
إِلَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلْمُخْلَصِينَ
Except the chosen servants of Allah [who do not share in that sin].
مگر بندگان مخلص خدا!
- 37:161
فَإِنَّكُمْ وَمَا تَعْبُدُونَ
So indeed, you [disbelievers] and whatever you worship,
شما و آنچه را پرستش میکنید،
- 37:162
مَآ أَنتُمْ عَلَيْهِ بِفَٰتِنِينَ
You cannot tempt [anyone] away from Him
هرگز نمیتوانید کسی را (با آن) فریب دهید،
- 37:163
إِلَّا مَنْ هُوَ صَالِ ٱلْجَحِيمِ
Except he who is to [enter and] burn in the Hellfire.
مگر آنها که در آتش دوزخ وارد میشوند!
- 37:164
وَمَا مِنَّآ إِلَّا لَهُۥ مَقَامٌ مَّعْلُومٌ
[The angels say], "There is not among us any except that he has a known position.
و هیچ یک از ما نیست جز آنکه مقام معلومی دارد؛
- 37:165
وَإِنَّا لَنَحْنُ ٱلصَّآفُّونَ
And indeed, we are those who line up [for prayer].
و ما همگی (برای اطاعت فرمان خداوند) به صف ایستادهایم؛
- 37:166
وَإِنَّا لَنَحْنُ ٱلْمُسَبِّحُونَ
And indeed, we are those who exalt Allah."
و ما همه تسبیحگوی او هستیم!
- 37:167
وَإِن كَانُوا۟ لَيَقُولُونَ
And indeed, the disbelievers used to say,
آنها پیوسته میگفتند:
- 37:168
لَوْ أَنَّ عِندَنَا ذِكْرًا مِّنَ ٱلْأَوَّلِينَ
"If we had a message from [those of] the former peoples,
«اگر یکی از کتابهای پیشینیان نزد ما بود،
- 37:169
لَكُنَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلْمُخْلَصِينَ
We would have been the chosen servants of Allah."
به یقین، ما بندگان مخلص خدا بودیم!»
- 37:170
فَكَفَرُوا۟ بِهِۦ فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ
But they disbelieved in it, so they are going to know.
(امّا هنگامی که این کتاب بزرگ آسمانی بر آنها نازل شد،) به آن کافر شدند؛ ولی بزودی (نتیجه کار خود را) خواهند دانست!
- 37:171
وَلَقَدْ سَبَقَتْ كَلِمَتُنَا لِعِبَادِنَا ٱلْمُرْسَلِينَ
And Our word has already preceded for Our servants, the messengers,
وعده قطعی ما برای بندگان فرستاده ما از پیش مسلّم شده...
- 37:172
إِنَّهُمْ لَهُمُ ٱلْمَنصُورُونَ
[That] indeed, they would be those given victory
که آنان یاری شدگانند،
- 37:173
وَإِنَّ جُندَنَا لَهُمُ ٱلْغَٰلِبُونَ
And [that] indeed, Our soldiers will be those who overcome.
و لشکر ما پیروزند!
- 37:174
فَتَوَلَّ عَنْهُمْ حَتَّىٰ حِينٍ
So, [O Muhammad], leave them for a time.
از آنها [= کافران] روی بگردان تا زمان معیّنی (که فرمان جهاد فرارسد)!
- 37:175
وَأَبْصِرْهُمْ فَسَوْفَ يُبْصِرُونَ
And see [what will befall] them, for they are going to see.
و وضع آنها را بنگر (چه بیمحتواست) اما بزودی (نتیجه اعمال خود را) میبینند!
- 37:176
أَفَبِعَذَابِنَا يَسْتَعْجِلُونَ
Then for Our punishment are they impatient?
آیا آنها برای عذاب ما شتاب میکنند؟!
- 37:177
فَإِذَا نَزَلَ بِسَاحَتِهِمْ فَسَآءَ صَبَاحُ ٱلْمُنذَرِينَ
But when it descends in their territory, then evil is the morning of those who were warned.
امّا هنگامی که عذاب ما در آستانه خانههایشان فرود آید، انذارشدگان صبحگاه بدی خواهند داشت!
- 37:178
وَتَوَلَّ عَنْهُمْ حَتَّىٰ حِينٍ
And leave them for a time.
از آنان روی بگردان تا زمان معیّنی!
- 37:179
وَأَبْصِرْ فَسَوْفَ يُبْصِرُونَ
And see, for they are going to see.
و وضع کارشان را ببین؛ آنها نیز به زودی (نتیجه اعمال خود را) میبینند!
- 37:180
سُبْحَٰنَ رَبِّكَ رَبِّ ٱلْعِزَّةِ عَمَّا يَصِفُونَ
Exalted is your Lord, the Lord of might, above what they describe.
منزّه است پروردگار تو، پروردگار عزّت (و قدرت) از آنچه آنان توصیف میکنند.
- 37:181
وَسَلَٰمٌ عَلَى ٱلْمُرْسَلِينَ
And peace upon the messengers.
و سلام بر رسولان!
- 37:182
وَٱلْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ ٱلْعَٰلَمِينَ
And praise to Allah, Lord of the worlds.
حمد و ستایش مخصوص خداوندی است که پروردگار جهانیان است!
Arabic text and translations from Tanzil.net (Saheeh International, Makarem Shirazi). Recitation streamed from EveryAyah.com, with 22 recitations available in the player.