تردید در وعده
آیه‌هایی که پرسش‌ها و استدلال‌های تردیدآمیز کافران را دربارهٔ زمان و واقعیت داوری وعده‌داده‌شدهٔ خدا به تصویر می‌کشند.
- 69
- آیه
- 66
- مکی
- 3
- مدنی
- 0.93
- هم‌بستگی
هم‌بستگی یعنی این آیه‌ها چقدر به مرکز گروه شبیه‌اند، از ۰ تا ۱.
نزدیک‌ترین 40 آیه به مرکز گروه
به ترتیب نزدیکی به مرکز گروه. 29 آیهٔ دیگر هم در همین گروه‌اند.
وَيَقُولُونَ مَتَىٰ هَٰذَا ٱلْوَعْدُ إِن كُنتُمْ صَٰدِقِينَ
آنها می‌گویند: «اگر راست میگویید، این وعده (قیامت) کی فرا می‌رسد؟!»
وَيَقُولُونَ مَتَىٰ هَٰذَا ٱلْوَعْدُ إِن كُنتُمْ صَٰدِقِينَ
می‌گویند: «اگر راست میگویید، این وعده (رستاخیز) کی خواهد بود؟!»
وَيَقُولُونَ مَتَىٰ هَٰذَا ٱلْوَعْدُ إِن كُنتُمْ صَٰدِقِينَ
آنها می‌گویند: «اگر راست میگویید، این وعده (قیامت) کی خواهد بود؟!
وَيَقُولُونَ مَتَىٰ هَٰذَا ٱلْوَعْدُ إِن كُنتُمْ صَٰدِقِينَ
آنها می‌گویند: «اگر راست میگویید این وعده قیامت چه زمانی است؟!»
ثُمَّ جَآءَهُم مَّا كَانُوا۟ يُوعَدُونَ
سپس عذابی که به آنها وعده داده شده به سراغشان بیاید...
أَثُمَّ إِذَا مَا وَقَعَ ءَامَنتُم بِهِۦٓ ءَآلْـَٰٔنَ وَقَدْ كُنتُم بِهِۦ تَسْتَعْجِلُونَ
یا اینکه آنگاه که واقع شد، به آن ایمان می‌آورید! (به شما گفته می‌شود:) حالا؟! در حالی که قبلاً برای آن عجله می‌کردید! (ولی اکنون چه سود!)
وَقَالُوا۟ مَا لَنَا لَا نَرَىٰ رِجَالًا كُنَّا نَعُدُّهُم مِّنَ ٱلْأَشْرَارِ
آنها می‌گویند: «چرا مردانی را که ما از اشرار می‌شمردیم (در اینجا، در آتش دوزخ) نمی‌بینیم؟!
نَّحْنُ أَعْلَمُ بِمَا يَقُولُونَ إِذْ يَقُولُ أَمْثَلُهُمْ طَرِيقَةً إِن لَّبِثْتُمْ إِلَّا يَوْمًا
ما به آنچه آنها می‌گویند آگاهتریم، هنگامی که نیکوروش‌ترین آنها می‌گوید: «شما تنها یک روز درنگ کردید!»
وَيَقُولُونَ مَتَىٰ هَٰذَا ٱلْفَتْحُ إِن كُنتُمْ صَٰدِقِينَ
آنان می‌گویند: «اگر راست میگویید، این پیروزی شما کی خواهد بود؟!»
وَقِفُوهُمْ إِنَّهُم مَّسْـُٔولُونَ
آنها را نگهدارید که باید بازپرسی شوند!
مَا لَكُمْ لَا تَنَاصَرُونَ
شما را چه شده که از هم یاری نمی‌طلبید؟!
أَفَتُمَٰرُونَهُۥ عَلَىٰ مَا يَرَىٰ
آیا با او درباره آنچه (با چشم خود) دیده مجادله می‌کنید؟!
وَفِىٓ أَنفُسِكُمْ أَفَلَا تُبْصِرُونَ
و در وجود خود شما (نیز آیاتی است)؛ آیا نمی‌بینید؟!
هَلْ أَتَىٰكَ حَدِيثُ ٱلْغَٰشِيَةِ
آیا داستان غاشیه [= روز قیامت که حوادث وحشتناکش همه را می‌پوشاند] به تو رسیده است؟!
وَأَبْصِرْهُمْ فَسَوْفَ يُبْصِرُونَ
و وضع آنها را بنگر (چه بی‌محتواست) اما بزودی (نتیجه اعمال خود را) می‌بینند!
وَإِنَّهُۥ عَلَىٰ ذَٰلِكَ لَشَهِيدٌ
و او خود (نیز) بر این معنی گواه است!
قَالَ بَلْ فَعَلَهُۥ كَبِيرُهُمْ هَٰذَا فَسْـَٔلُوهُمْ إِن كَانُوا۟ يَنطِقُونَ
گفت: «بلکه این کار را بزرگشان کرده است! از آنها بپرسید اگر سخن می‌گویند!»
يَقُولُ أَءِنَّكَ لَمِنَ ٱلْمُصَدِّقِينَ
که پیوسته می‌گفت: آیا (به راستی) تو این سخن را باور کرده‌ای...
هَلْ فِى ذَٰلِكَ قَسَمٌ لِّذِى حِجْرٍ
آیا در آنچه گفته شد، سوگند مهمّی برای صاحبان خرد نیست؟!
أَتُتْرَكُونَ فِى مَا هَٰهُنَآ ءَامِنِينَ
آیا شما تصوّر می‌کنید همیشه در نهایت امنیّت در نعمتهایی که اینجاست می‌مانید،
وَقِيلَ مَنْ رَاقٍ
و گفته شود: «آیا کسی هست که (این بیمار را از مرگ) نجات دهد؟!»
أَفَرَءَيْتُم مَّا تَحْرُثُونَ
آیا هیچ درباره آنچه کشت می‌کنید اندیشیده‌اید؟!
أَوْ يَأْخُذَهُمْ فِى تَقَلُّبِهِمْ فَمَا هُم بِمُعْجِزِينَ
یا به هنگامی (که برای کسب مال و ثروت افزونتر) در رفت و آمدند، دامانشان را بگیرد در حالی که قادر به فرار نیستند؟!...
لَا يُسْـَٔلُ عَمَّا يَفْعَلُ وَهُمْ يُسْـَٔلُونَ
هیچ کس نمی‌تواند بر کار او خرده بگیرد؛ ولی در کارهای آنها، جای سؤال و ایراد است!
وَمَا يَنۢبَغِى لَهُمْ وَمَا يَسْتَطِيعُونَ
و برای آنها سزاوار نیست؛ و قدرت ندارند!
إِنَّهُمْ لَهُمُ ٱلْمَنصُورُونَ
که آنان یاری شدگانند،
فَٱلْمُدَبِّرَٰتِ أَمْرًا
و آنها که امور را تدبیر می‌کنند!
قُلْ تَرَبَّصُوا۟ فَإِنِّى مَعَكُم مِّنَ ٱلْمُتَرَبِّصِينَ
بگو: «انتظار بکشید که من هم با (شما انتظار می‌کشم شما انتظار مرگ مرا، و من انتظار نابودی شما را با عذاب الهی)!»
لَقَالُوٓا۟ إِنَّمَا سُكِّرَتْ أَبْصَٰرُنَا بَلْ نَحْنُ قَوْمٌ مَّسْحُورُونَ
باز می‌گویند: «ما را چشم‌بندی کرده‌اند؛ بلکه ما (سر تا پا) سحر شده‌ایم!»
هَلْ أَتَىٰكَ حَدِيثُ ٱلْجُنُودِ
آیا داستان لشکرها به تو رسیده است،
وَلَا يَسْـَٔلُ حَمِيمٌ حَمِيمًا
و هیچ دوست صمیمی سراغ دوستش را نمی‌گیرد!
وَإِنَّهُۥ لَقَسَمٌ لَّوْ تَعْلَمُونَ عَظِيمٌ
و این سوگندی است بسیار بزرگ، اگر بدانید!
وَلَقَدْ كُنتُمْ تَمَنَّوْنَ ٱلْمَوْتَ مِن قَبْلِ أَن تَلْقَوْهُ فَقَدْ رَأَيْتُمُوهُ وَأَنتُمْ تَنظُرُونَ
و شما مرگ (و شهادت در راه خدا) را، پیش از آنکه با آن روبه‌رو شوید، آرزو می‌کردید؛ سپس آن را با چشم خود دیدید، در حالی که به آن نگاه می‌کردید (و حاضر نبودید به آن تن دردهید! چقدر میان گفتار و کردار شما فاصله است؟!)
إِنَّا لَمُغْرَمُونَ
(بگونه‌ای که بگویید:) براستی ما زیان کرده‌ایم،
لَوْ يَجِدُونَ مَلْجَـًٔا أَوْ مَغَٰرَٰتٍ أَوْ مُدَّخَلًا لَّوَلَّوْا۟ إِلَيْهِ وَهُمْ يَجْمَحُونَ
اگر پناهگاه یا غارها یا راهی در زیر زمین بیابند، بسوی آن حرکت می‌کنند، و با سرعت و شتاب فرار می‌کنند.
قَالُوا۟ سَوَآءٌ عَلَيْنَآ أَوَعَظْتَ أَمْ لَمْ تَكُن مِّنَ ٱلْوَٰعِظِينَ
آنها [= قوم عاد] گفتند: «برای ما تفاوت نمی‌کند، چه ما را انذار کنی یا نکنی؛ (بیهوده خود را خسته مکن)!
أَمْ يَقُولُونَ شَاعِرٌ نَّتَرَبَّصُ بِهِۦ رَيْبَ ٱلْمَنُونِ
بلکه آنها می‌گویند: «او شاعری است که ما انتظار مرگش را می‌کشیم!»
لَا يَسْتَطِيعُونَ نَصْرَهُمْ وَهُمْ لَهُمْ جُندٌ مُّحْضَرُونَ
ولی آنها قادر به یاری ایشان نیستند، و این (عبادت‌کنندگان در قیامت) لشکری برای آنها خواهند بود که در آتش دوزخ احضار می‌شوند!
قَٰلَ إِن لَّبِثْتُمْ إِلَّا قَلِيلًا لَّوْ أَنَّكُمْ كُنتُمْ تَعْلَمُونَ
می‌گوید: «(آری،) شما مقدار کمی توقّف نمودید اگر می‌دانستید!»
وَقِيلَ لِلنَّاسِ هَلْ أَنتُم مُّجْتَمِعُونَ
و به مردم گفته شد: «آیا شما نیز (در این صحنه) اجتماع می‌کنید...
جای آن در کتاب
این آیه‌ها در سراسر کتاب، به ترتیب مصحف. بیشترشان در الصافات جای دارند.
نمودار پراکندگی آیه‌های این موضوع در سراسر کتاب، به ترتیب خوانش.
چه لحنی دارد
در برابر کل کتاب سنجیده شده؛ آنچه اهمیت دارد همان تفاوت است.
رحمت چه اندازه پررنگ است
داوری چه اندازه پررنگ است
چه اندازه دستور می‌دهد به‌جای توصیف
چه اندازه به فراسوی این زندگی اشاره دارد
آیه چه اندازه مثبت حس می‌شود
زبان چه اندازه پرشور است
خط کم‌رنگ در هر نوار، میانگین کل کتاب برای آن کانال است.
همسایه‌های این پهنه
گروه‌هایی که از نظر معنا از همه به این پهنه نزدیک‌ترند.