تصویرهای طبیعی و کیهانی
آیههایی که پدیدههای طبیعی، اجرام کیهانی و عناصر حسی جهان مادی و آخرت را وصف میکنند.
- 72
- آیه
- 71
- مکی
- 1
- مدنی
- 0.92
- همبستگی
همبستگی یعنی این آیهها چقدر به مرکز گروه شبیهاند، از ۰ تا ۱. این مقدار نسبتاً سست است: این گروه کمتر از بیشتر گروهها به هم پیوسته است.
نزدیکترین 40 آیه به مرکز گروه
به ترتیب نزدیکی به مرکز گروه. 32 آیهٔ دیگر هم در همین گروهاند.
وَٱلَّيْلِ إِذَا عَسْعَسَ
و قسم به شب، هنگامی که پشت کند و به آخر رسد،
وَٱلصُّبْحِ إِذَا تَنَفَّسَ
و به صبح، هنگامی که تنفّس کند،
وَلَا ٱلظُّلُمَٰتُ وَلَا ٱلنُّورُ
و نه ظلمتها و روشنایی،
وَلَا ٱلظِّلُّ وَلَا ٱلْحَرُورُ
و نه سایه (آرامبخش) و باد داغ و سوزان!
فَنَظَرَ نَظْرَةً فِى ٱلنُّجُومِ
(سپس) نگاهی به ستارگان افکند...
وَجَعَلْنَا ٱلَّيْلَ لِبَاسًا
و شب را پوششی (برای شما)،
وَإِذَا ٱلْكَوَاكِبُ ٱنتَثَرَتْ
و آن زمان که ستارگان پراکنده شوند و فرو ریزند،
وَجُمِعَ ٱلشَّمْسُ وَٱلْقَمَرُ
و خورشید و ماه یک جا جمع شوند،
أَنتُمْ عَنْهُ مُعْرِضُونَ
که شما از آن رویگردانید!
فَلَآ أُقْسِمُ بِمَوَٰقِعِ ٱلنُّجُومِ
سوگند به جایگاه ستارگان (و محل طلوع و غروب آنها)!
وَإِذَا ٱلنُّجُومُ ٱنكَدَرَتْ
و در آن هنگام که ستارگان بیفروغ شوند،
وَٱلصُّبْحِ إِذَآ أَسْفَرَ
و به صبح هنگامی که چهره بگشاید،
وَأَنتُمْ حِينَئِذٍ تَنظُرُونَ
و شما در این حال نظاره میکنید (و کاری از دستتان ساخته نیست)؛
وَٱلَّيْلِ إِذَا يَغْشَىٰ
قسم به شب در آن هنگام که (جهان را) بپوشاند،
وَتَضْحَكُونَ وَلَا تَبْكُونَ
و میخندید و نمیگریید،
سَلَٰمٌ هِىَ حَتَّىٰ مَطْلَعِ ٱلْفَجْرِ
شبی است سرشار از سلامت (و برکت و رحمت) تا طلوع سپیده!
وَٱلضُّحَىٰ
قسم به روز در آن هنگام که آفتاب برآید (و همه جا را فراگیرد)،
وَٱلنَّجْمُ وَٱلشَّجَرُ يَسْجُدَانِ
و گیاه و درخت برای او سجده میکنند!
وَبِٱلَّيْلِ أَفَلَا تَعْقِلُونَ
و (همچنین) شبانگاه؛ آیا نمیاندیشید؟!
وَإِذَا ٱلسَّمَآءُ كُشِطَتْ
و در آن هنگام که پرده از روی آسمان برگرفته شود،
هَيْهَاتَ هَيْهَاتَ لِمَا تُوعَدُونَ
هیهات، هیهات از این وعدههایی که به شما داده میشود!
بَلْ عَجِبْتَ وَيَسْخَرُونَ
تو از انکارشان تعجّب میکنی، ولی آنها مسخره میکنند!
وَجَنَّٰتٍ أَلْفَافًا
و باغهایی پردرخت!
وَيَسِّرْ لِىٓ أَمْرِى
و کارم را برایم آسان گردان!
وَبِٱلْأَسْحَارِ هُمْ يَسْتَغْفِرُونَ
و در سحرگاهان استغفار میکردند،
فَإِذَا جَآءَتِ ٱلصَّآخَّةُ
هنگامی که آن صدای مهیب [= صیحه رستاخیز] بیاید، (کافران در اندوه عمیقی فرومیروند)!
فَٱلْعَٰصِفَٰتِ عَصْفًا
و آنها که همچون تند باد حرکت میکنند،
وَٱلْتَفَّتِ ٱلسَّاقُ بِٱلسَّاقِ
و ساق پاها (از سختی جاندادن) به هم بپیچد!
أَفَسِحْرٌ هَٰذَآ أَمْ أَنتُمْ لَا تُبْصِرُونَ
آیا این سحر است یا شما نمیبینید؟!
وَتَوَلَّ عَنْهُمْ حَتَّىٰ حِينٍ
از آنان روی بگردان تا زمان معیّنی!
وَحَدَآئِقَ غُلْبًا
و باغهای پردرخت،
وَجَعَلْنَا ٱلنَّهَارَ مَعَاشًا
و روز را وسیلهای برای زندگی و معاش!
فَلَآ أُقْسِمُ بِٱلشَّفَقِ
سوگند به شفق،
وَٱلْفَجْرِ
به سپیده دم سوگند،
فَإِذَا بَرِقَ ٱلْبَصَرُ
(بگو:) در آن هنگام که چشمها از شدّت وحشت به گردش درآید،
وَإِذَا ٱلْبِحَارُ سُجِّرَتْ
و در آن هنگام که دریاها برافروخته شوند،
وَزَرَابِىُّ مَبْثُوثَةٌ
و فرشهای فاخر گسترده!
فَلَآ أُقْسِمُ بِمَا تُبْصِرُونَ
سوگند به آنچه میبینید،
وَٱلطُّورِ
سوگند به کوه طور،
وَإِذَا ٱلنُّفُوسُ زُوِّجَتْ
و در آن هنگام که هر کس با همسان خود قرین گردد،
جای آن در کتاب
این آیهها در سراسر کتاب، به ترتیب مصحف. بیشترشان در الواقعة جای دارند.
نمودار پراکندگی آیههای این موضوع در سراسر کتاب، به ترتیب خوانش.
چه لحنی دارد
در برابر کل کتاب سنجیده شده؛ آنچه اهمیت دارد همان تفاوت است.
رحمت چه اندازه پررنگ است
داوری چه اندازه پررنگ است
چه اندازه دستور میدهد بهجای توصیف
چه اندازه به فراسوی این زندگی اشاره دارد
آیه چه اندازه مثبت حس میشود
زبان چه اندازه پرشور است
خط کمرنگ در هر نوار، میانگین کل کتاب برای آن کانال است.
همسایههای این پهنه
گروههایی که از نظر معنا از همه به این پهنه نزدیکترند.
